Ván nhựa PVC có tốt không? Chống nước thật, nhưng có 4 điểm yếu cần biết

Ván nhựa PVC nội thất là gì — và vì sao gần như luôn là PVC foam

Ván nhựa PVC dùng đóng tủ ở thị trường Việt Nam gần như luôn là tấm PVC foam: bột nhựa PVC trộn chất tạo bọt, chất ổn định và bột độn, ép đùn thành tấm. Tấm có hai lớp mặt ngoài chắc, nhẵn, phần lõi là bọt khí nhỏ và kín. Cấu tạo này giúp tấm nhẹ, cắt, phay, khoan được bằng dụng cụ làm gỗ — và cũng là gốc của cả ưu lẫn nhược điểm bên dưới.

Cách phân biệt nhanh là tỉ trọng. Nhựa PVC cứng nguyên khối nặng khoảng 1,3–1,45 g/cm³; tấm foam làm nội thất chỉ bằng khoảng một nửa, thường 0,5–0,7 g/cm³. Ván nhựa Ba Thanh công bố tỉ trọng 0,6–0,65 g/cm³, tức là foam loại chắc, không phải "lõi đặc" như một số lời quảng cáo. Gọi đúng tên để kỳ vọng đúng: foam chắc đủ làm thùng tủ, nhưng không cứng như gỗ.

Chống nước 100% không? Đúng với tấm, chưa chắc với cái tủ

Với bản thân tấm ván thì gần đúng. Nhựa PVC không có sợi gỗ để hút nước, nên tấm không trương nở, không mục, không bị mối ăn. Bảng thông số của nhà sản xuất tấm PVC foam cùng dải tỉ trọng ghi độ hút nước chỉ khoảng 0,5–0,8% (thử theo ASTM D570). Đó là chỗ ván nhựa hơn hẳn cốt gỗ: MDF chống ẩm lõi xanh vẫn là sợi gỗ, ngâm nước vẫn nở — chứng nhận lô cốt Dongwha ghi tấm 17 mm vẫn trương nở chiều dày khoảng 4,4–6,5% sau 24 giờ ngâm (MDF thường cùng độ dày 8,3–11,4%), tấm mỏng còn nở nhiều hơn.

Nhưng "chống nước 100%" là tính chất của vật liệu, không phải của cả bộ tủ. Tủ làm bằng ván nhựa vẫn hỏng ở những chỗ không phải nhựa:

• ✓Bản lề, ray, vít bằng thép thường gỉ trước khi ván có vấn đề — khu ướt nên dùng phụ kiện chống gỉ.
• ✓Khe ghép và đường keo: nước đọng lâu trong khe sinh bẩn, mốc; silicon mép chậu hở thì nước vẫn chảy xuống đáy tủ.
• ✓Lớp phủ bề mặt (Laminate, phim) được dán bằng keo — ngâm lâu hoặc keo kém có thể bong mép.
• ✓Chi tiết gỗ đi kèm như hậu tủ, khung, chân tủ bằng cốt gỗ vẫn hút nước như thường.
• ✓Nhựa không nuôi nấm mốc, nhưng bụi bẩn và nước đọng trên mặt thì có — lau khô là hết, không ăn vào lõi.

Bốn điểm yếu phải nói thật

1 · Bám vít kém hơn cốt gỗ. Lõi bọt mềm hơn sợi gỗ nên ren vít có ít "thịt" để cắn; siết quá tay hoặc bắt vít vào cạnh tấm mỏng là dễ toét lỗ. Tỉ trọng càng cao bám vít càng chắc — nhà sản xuất tấm foam khuyến nghị khoảng 0,5–0,65 g/cm³ cho tủ bếp, và nửa trên của dải này bám vít tốt hơn — nhưng ngay cả foam chắc vẫn thua MDF và plywood ở khoản này. Không có con số lực bám vít chung nào cho ván nhựa, nên đừng tin lời hứa kiểu "bám vít như gỗ".

2 · Mềm và dễ võng hơn. Theo bảng thông số của một nhà sản xuất tấm PVC foam lớn, mô đun uốn của tấm cùng dải tỉ trọng chỉ khoảng 900 MPa, trong khi cốt gỗ như MDF cứng hơn vài lần. Cùng độ dày, cùng nhịp, cùng tải, kệ nhựa võng nhiều hơn rõ rệt và võng thêm theo thời gian. Kệ dài, kệ chứa đồ nặng là chỗ nhựa yếu nhất.

3 · Chịu nhiệt có giới hạn. PVC là nhựa nhiệt dẻo: cùng bảng thông số trên ghi nhiệt độ làm việc từ -10 đến 55 °C, nhiệt độ biến dạng dưới tải 63 °C, và khuyến cáo không dùng ở nơi nhiệt độ không khí hoặc bề mặt vượt 60 °C vì tấm sẽ mềm và biến dạng vĩnh viễn. Trong nhà, những chỗ có thể chạm ngưỡng này là hông tủ sát bếp gas, hộc đặt lò nướng âm tủ, vách cạnh máy rửa bát xả hơi nóng, và tủ ban công bị nắng rọi trực tiếp — mặt màu tối dưới nắng nóng lên rất nhanh.

4 · Giãn nở theo nhiệt nhiều. Hệ số giãn nở nhiệt của tấm PVC foam khoảng 0,067 mm cho mỗi mét, mỗi độ C: một tấm dài 2,44 m nóng lên 20 °C sẽ dài thêm khoảng 3 mm. Gỗ theo chiều thớ chỉ giãn khoảng 0,003–0,0045 mm/m/°C, tức ít hơn khoảng 15–20 lần. Với thùng tủ trong nhà, chênh lệch này nhỏ; với vách ốp dài, nhiều tấm ghép sát nhau bắt vít chết hai đầu, hoặc tủ ngoài ban công, tấm có thể phồng cong nếu không chừa khe.

Nên dùng ở đâu, không nên dùng ở đâu

Nguyên tắc chung: nhựa thắng ở chỗ ướt, gỗ thắng ở chỗ cần bám vít, chịu tải và nhịp dài. Phần lớn bộ tủ bếp vừa bền vừa đỡ tốn là phối hai loại — thùng dưới bằng ván nhựa, tủ trên và kệ bằng cốt gỗ chống ẩm phủ Melamine; cách chia vùng chi tiết xem bài chọn ván tủ bếp chống ẩm.

• ✓Nên dùng: thùng tủ dưới chậu rửa, tủ lavabo, tủ dưới bếp vùng gần nước, chân tủ và len chân sát sàn hay lau ướt, vách ngăn và kệ nhà vệ sinh, tủ khu giặt, tủ ban công có mái che, tủ kỹ thuật chứa đường ống.
• ✓Cân nhắc kỹ: tủ bếp trên treo tường chứa bát đĩa nặng, cánh tủ cao và mỏng, kệ nhịp dài. Nếu vẫn làm bằng nhựa, chọn tấm dày, tăng số điểm bắt vít và tính tải với thợ trước.
• ✓Không nên dùng: sát nguồn nhiệt trên 55–60 °C mà không có tấm chắn (hông bếp gas, hộc lò nướng), ngoài trời nắng trực tiếp, kệ sách hay kệ kho chịu tải nặng, mặt bàn dài không có chân đỡ giữa.

So với MDF chống ẩm và plywood

Ba vật liệu này hay được đặt lên bàn cân cho cùng một bộ tủ. Bảng dưới so theo những gì quyết định tuổi thọ thật, không theo lời quảng cáo:

Tự kiểm tỉ trọng bằng một cái cân

Tỉ trọng quyết định bám vít và độ cứng, và bạn tự kiểm được mà không cần máy đo: cân một tấm trơn (chưa phủ), đối chiếu với khối lượng tính từ tỉ trọng người bán công bố. Tấm khổ 1220 × 2440 mm dày 17 mm có thể tích khoảng 0,05 m³, nên ở tỉ trọng 0,6–0,65 g/cm³ phải nặng khoảng 30–33 kg. Tấm cùng độ dày nhẹ hơn hẳn mức này là foam loãng, bám vít yếu; lệch chút ít thì bình thường vì độ dày tấm nào cũng có dung sai.

Nhưng nặng chưa chắc đã tốt. Tấm độn nhiều bột đá cũng nặng, song giòn: dễ gãy khi uốn, va đập kém, cạnh cắt dễ mẻ. Vì vậy ngoài cân, nên xem thêm lõi ở mặt cắt (bọt mịn, đều, không có lỗ khí to hay vùng rỗng), uốn nhẹ một mẩu mẫu (tấm tốt dẻo, không gãy giòn) và nhìn mặt tấm (láng đều, không rỗ).

Thi công ván nhựa cho bền

• ✓Khoan mồi trước khi bắt vít, mũi nhỏ hơn thân vít; bắt vừa lực, không để máy bắt vít siết ngập — lỗ toét trong foam khó cứu hơn trong gỗ.
• ✓Lỗ khoan cách mép tấm ít nhất gấp đôi đường kính lỗ; bản lề, ray chịu lực bắt vào mặt tấm, tránh bắt vào cạnh mỏng.
• ✓Dán chỉ cạnh cho kín và đẹp: lõi không sợ nước, nhưng cạnh cắt để trần dễ bám bẩn và dễ mẻ.
• ✓Khu ướt dùng bản lề, ray, vít chống gỉ; bơm silicon kín mép chậu, mép mặt đá và quanh ống xuyên tủ.
• ✓Vách ốp dài hoặc nhiều tấm ghép liền: chừa khe giãn nở ở mép và khoan lỗ vít rộng hơn thân vít để tấm co giãn được theo nhiệt.
• ✓Giữ khoảng cách hoặc lót tấm chắn nhiệt ở chỗ gần bếp nấu, lò nướng, máy rửa bát; không đặt nồi nóng trực tiếp lên mặt ván.
• ✓Tủ ván nhựa vẫn nên kê chân nhựa, không để đáy tủ ngâm trong nước đọng — phụ kiện và chi tiết gỗ đi kèm thì vẫn sợ nước.

Ván nhựa ở Ba Thanh

Ba Thanh có ba dòng ván nhựa, cùng khổ 1220 × 2440 mm: ván nhựa trắng PVC (lõi trắng 1 lớp) dày 5, 8, 10, 12, 15 và 17 mm, tỉ trọng 0,60 g/cm³, không mùi, không gây ngứa; ván nhựa 3 lớp (1 lớp lõi, 2 lớp bề mặt) dày 7,5 mm, 8 mm, 16,5 mm và 17 mm, tỉ trọng 0,60–0,65 g/cm³, dùng làm nền để phủ Laminate, PET hoặc PVC; và ván nhựa phủ Laminate hai mặt dày từ 8 đến 17 mm, có tuỳ chọn phủ một mặt. Giá từng quy cách và số tấm mỗi kiện xem ở bảng giá.

Ba Thanh bán tấm nguyên khổ, không nhận cắt và dán cạnh; đi kèm có chỉ nhựa PVC dán cạnh và keo hạt để xưởng tự hoàn thiện. Muốn xem mẫu thật, ghé showroom trong giờ làm việc, không cần hẹn trước (danh sách điểm bán); cần tư vấn chọn độ dày cho một hạng mục cụ thể, gửi thông tin qua trang liên hệ.

Hỏi nhanh – đáp gọn