Melamine là gì? Ván phủ Melamine: cấu tạo, ưu nhược điểm, cách chọn

Melamine là gì? Phân biệt các nghĩa hay bị lẫn

Melamine là tên một hợp chất hoá học. Khi trộn với formaldehyde, nó tạo ra nhựa melamine, một loại nhựa nhiệt rắn: đã đóng rắn thì nóng lên cũng không mềm lại. Từ nhựa này có hai món người ta hay gặp. Một là chén bát nhựa melamine. Hai là keo tẩm vào giấy trang trí, ép lên mặt ván để thành ván phủ Melamine.

Với người tìm nghĩa trong thực phẩm: theo FDA (Mỹ), melamine không thôi ra từ chén bát nhựa melamine-formaldehyde vào phần lớn thực phẩm. FDA khuyên không hâm nóng đồ ăn thức uống trên chén bát melamine trong lò vi sóng. Vụ sữa nhiễm melamine là chuyện hoá chất melamine bị pha vào thực phẩm, không liên quan đến chén bát hay đến ván.

Bài này nói về nghĩa thứ ba, thứ mà xưởng nội thất gọi tắt là "Melamine": tấm ván công nghiệp đã phủ giấy trang trí tẩm nhựa melamine. Melamine không phải một loại gỗ và không phải một loại cốt ván. Nó là lớp bề mặt phủ lên cốt.

Cấu tạo tấm ván phủ Melamine

Một tấm ván phủ Melamine gồm hai phần: cốt ván ở giữa và lớp phủ ở ngoài. Lớp phủ thường là một tờ giấy trang trí in màu hoặc vân, tẩm nhựa melamine. Một số loại thêm một lớp phủ trong suốt ở trên cùng để tăng chống trầy. Lớp này rất mỏng, mỏng hơn nhiều so với tấm Laminate (HPL).

Cốt ván quyết định độ cứng, độ giữ vít, khả năng chịu ẩm và cấp phát thải formaldehyde của cả tấm. Lớp phủ quyết định màu, vân, độ bóng và độ bền mặt. Hai việc này tách bạch, nên khi mua phải chọn cả hai: cốt gì, phủ mã nào.

Quy trình ép Melamine

Giấy trang trí được tẩm nhựa melamine rồi sấy. Giấy được đặt lên mặt cốt, đưa vào máy ép nóng. Nhiệt và áp lực làm nhựa chảy, thấm bám vào cốt rồi đóng rắn, liên kết lớp giấy với cốt thành một khối. Ngành gọi đây là ép áp lực thấp, khác cách ép Laminate nhiều lớp ở áp lực cao.

Bản thép của máy ép dập lên mặt tấm. Nó quyết định mặt tấm bóng, mờ hay có vân nổi trùng với hình in. Vì nhựa đã đóng rắn hoàn toàn nên lớp phủ bền màu, không bong lại. Bù lại, mặt hỏng thì không đánh bóng hay sửa lại được như mặt sơn, phải thay tấm.

Phân loại ván phủ Melamine theo cốt và theo bề mặt

Theo cốt, thị trường gặp ba nhóm chính. Chọn nhóm nào tuỳ hạng mục, chịu lực ra sao và ngân sách.

• ✓MDF phủ Melamine: cốt sợi mịn, phẳng, cạnh cắt gọn, phay rãnh và CNC tốt. Hợp phần lớn nội thất gia đình. Xem thêm bài Gỗ MDF là gì.
• ✓MFC (Okal phủ Melamine): cốt ván dăm, chi phí thấp hơn, hợp tủ kệ phổ thông và nội thất văn phòng ít chịu tải. Chi tiết ở bài MFC, Okal là gì.
• ✓Plywood phủ Melamine: cốt ván ép nhiều lớp, chịu lực và bám vít tốt, ít cong vênh. Ba Thanh có dòng phủ hai mặt. Khác biệt với MDF ở bài Plywood phủ Melamine hay MDF phủ Melamine.

Phân loại theo hiệu ứng bề mặt

Cùng một màu, lớp phủ có thể bóng, mờ, sần nhẹ hoặc vân gỗ nổi sờ thấy được. Hiệu ứng nằm ở ký tự cuối của mã màu. Cách đọc từng ký hiệu có ở bài Cách nhận biết các hiệu ứng bề mặt Melamine. Chọn màu thì xem bảng màu, vì mã màu đổi theo catalogue từng năm.

Ưu điểm và nhược điểm của ván phủ Melamine

• ✓Ưu: chi phí hợp lý hơn Laminate, hợp đơn hàng loạt.
• ✓Ưu: nhiều mã màu trơn và vân gỗ, dễ đồng bộ màu cả công trình.
• ✓Ưu: tấm phủ sẵn, xưởng chỉ cắt và dán cạnh, không cần sơn hay chờ khô.
• ✓Ưu: mặt kín, ít bám bẩn, lau bằng khăn ẩm là sạch.
• ✓Nhược: lớp phủ mỏng nên chịu va đập, xước và nhiệt kém hơn Laminate. Không hợp mặt bàn bếp, mặt quầy chịu nặng.
• ✓Nhược: cạnh cắt hở cốt, nước ngấm qua cạnh làm cốt phồng. Phải dán chỉ cạnh kín, nhất là ở bếp và nhà tắm.
• ✓Nhược: không uốn cong ôm cạnh được như Laminate postform, nên mép phải dán chỉ.
• ✓Nhược: mặt hỏng không sửa lại được. Không dùng ngoài trời hay nơi nắng gắt.
• ✓Lưu ý: nhựa melamine là nhựa nhiệt rắn nên không mềm khi nóng, nhưng vẫn không nên kê nồi nóng trực tiếp lên mặt.

Khổ tấm, độ dày và tiêu chuẩn chất lượng

Khổ tấm phổ biến là 1220 × 2440 mm, cũng là khổ Ba Thanh bán cho ván phủ Melamine. Độ dày thành phẩm gần như bằng độ dày cốt, vì lớp phủ quá mỏng để đáng kể. Cốt Plywood phủ Melamine của Ba Thanh có hai độ dày là 9 mm và 18 mm theo bảng giá. Muốn tra độ dày từng loại cốt, xem kích thước và độ dày ván công nghiệp.

Về tiêu chuẩn, châu Âu có EN 14322 cho ván phủ melamine dùng trong nhà. Cấp phát thải formaldehyde thì đi theo cốt chứ không theo lớp phủ. Ván MDF tiêu chuẩn Ba Thanh bán thuộc cấp E2, muốn E1 hay CARB P2 phải chọn đúng dòng cốt. Plywood phủ Melamine của Ba Thanh dùng cốt CARB P2: tấm đạt cấp đó là nhờ cốt, không nhờ lớp phủ. Xem CARB P2 là gì và gỗ công nghiệp có độc không.

Khi nhận hàng, soi mấy điểm sau:

• ✓Màu và độ bóng đều trên cả tấm, không loang, không chỗ đậm chỗ nhạt.
• ✓Mặt không rỗ khí, bọt khí, không rách hay tưa giấy, mép không bong.
• ✓Vân sắc nét. Loại vân nổi tốt thì rãnh nổi khớp với hình in.
• ✓Cốt bên trong đồng nhất, không mục, không ẩm. Mùi keo nồng bất thường là dấu hiệu cần hỏi lại chứng từ lô hàng.

Ván phủ Melamine dùng ở đâu

• ✓Thân tủ, cánh tủ áo, hậu tủ, vách ngăn.
• ✓Tủ bếp trên, kệ sách, tủ tài liệu.
• ✓Bàn làm việc nhẹ, nội thất văn phòng.
• ✓Giường, đầu giường, ốp trang trí nội thất.

So sánh Melamine với Laminate, Veneer và sơn

Bảng dưới so bốn cách hoàn thiện mặt ván theo tiêu chí xưởng hay hỏi. Cần quyết giữa Melamine và Laminate cho từng hạng mục, đọc Melamine hay Laminate, nên chọn loại nào và Laminate HPL là gì.

Chọn ván phủ Melamine thế nào cho đúng

Chọn theo thứ tự: hạng mục, cốt, rồi mới đến màu. Nơi ẩm thì chọn cốt chống ẩm, xem phân biệt LMR, MMR, HMR. Mặt ngang chịu va đập thì cân nhắc Laminate cho riêng phần mặt. Cạnh luôn dán chỉ nhựa đồng màu để kín và liền màu.

Xem sản phẩm ở trang ván phủ Melamine, giá theo cốt và độ dày ở bảng giá. Cần báo giá theo mã màu, cốt và số mặt phủ, hãy gửi yêu cầu để Ba Thanh tư vấn.

Hỏi nhanh – đáp gọn